Có 27 kết quả:

㹱 xúc亍 xúc促 xúc婼 xúc憱 xúc戚 xúc数 xúc數 xúc斶 xúc歜 xúc矗 xúc臅 xúc触 xúc觸 xúc諔 xúc趋 xúc趍 xúc趗 xúc趣 xúc趨 xúc蹙 xúc蹜 xúc蹴 xúc蹵 xúc顣 xúc齪 xúc龊 xúc

1/27

xúc [thước]

U+3E71, tổng 10 nét, bộ khuyển 犬 + 7 nét
phồn thể

Từ điển phổ thông

như chữ "xúc" 促

xúc [súc]

U+4E8D, tổng 3 nét, bộ nhị 二 + 1 nét
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bước chân phải

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Ngừng bước.
2. (Động) Đi tới bước ngắn.
3. (Danh) Bước bên phải. § Chân trái bước đi gọi là “xích” 彳, chân phải bước đi gọi là “xúc” 亍, hai chữ hợp lại thành chữ “hành” 行 nghĩa là đi.

Từ điển Thiều Chửu

① Bước ngắn, chân trái bước đi gọi là xích 彳, chân phải bước đi gọi là xúc 亍, hai chữ hợp lại thành chữ hành 行 là đi.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ngừng lại. Không bước tới nữa.

Tự hình

Một số bài thơ có sử dụng

xúc

U+4FC3, tổng 9 nét, bộ nhân 人 + 7 nét
phồn & giản thể, hình thanh & hội ý

Từ điển phổ thông

vội vã, gấp

Từ điển trích dẫn

1. (Phó) Gấp gáp, vội vã, cần kíp. ◎Như: “cấp xúc” 急促 gấp rút, “đoản xúc” 短促 ngắn gấp.
2. (Động) Thúc giục, thôi thúc. ◎Như: “đốc xúc” 督促 thúc giục, “thôi xúc” 催促 hối thúc. ◇Sử Kí 史記: “Xúc Triệu binh cức nhập quan” 促趙兵亟入關 (Trần Thiệp thế gia 陳涉世家) Thúc giục quân Triệu mau vào cửa ải.
3. (Động) Sát, gần. ◎Như: “xúc tất đàm tâm” 促膝談心 sát gối tâm sự, chuyện trò thân mật.
4. (Danh) § Xem “xúc chức” 促織.

Từ điển Thiều Chửu

① Gặt, sự cần kíp đến nơi gọi là xúc, như cấp xúc 急促 vội gấp, đoản xúc 短促 ngắn gặt, xuyễn xúc 喘促 thở gặt, v.v.
② Thúc dục.

Từ điển Trần Văn Chánh

① Vội, gấp, ngặt, liền, ngay, thời gian ngắn: 急促 Gấp gáp, thúc bách, gấp rút; 短促 Ngắn gấp; 庚午春,漳州司理叔促赴署 Mùa xuân năm Canh ngọ, quan phụ trách Chương Châu là Lí Thúc đến nhận nhiệm sở ngay (Từ Hà Khách du kí);
② Thúc giục, thúc đẩy: 督促 Đốc thúc; 催促 Thôi thúc, thúc giục;
③ (văn) Kề, gần, sát, (bên) cạnh: 促坐 Ngồi kề bên nhau, ngồi vây quanh. 【促膝談心】xúc tất đàm tâm [cùxi tánxin] Ngồi kề nhau tâm sự, chuyện trò thân mật.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gần sát — Gấp rút — Thúc giục.

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [nhược, nhi, xước]

U+5A7C, tổng 11 nét, bộ nữ 女 + 8 nét
phồn & giản thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

không thuận, không xuôi

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Không thuận, không xuôi.

Tự hình

xúc [túc]

U+61B1, tổng 15 nét, bộ tâm 心 + 12 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

1. gấp rút, cấp bách
2. nhăn, nheo, nhíu, cau, chau
3. buồn rầu
4. đá
5. bước theo sau

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Như 蹙 (bộ 足).

Tự hình

xúc [sổ, số, sác]

U+6570, tổng 13 nét, bộ phác 攴 + 9 nét
giản thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. Giản thể của chữ 數.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Nhặt: 數罟不入洿池Lưới nhặt không vào ao lớn (Mạnh tử: Lương Huệ vương thượng). Xem 數 [shư], [shù], [shuò].

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [sổ, số, sác]

U+6578, tổng 15 nét, bộ phác 攴 + 11 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Đếm, tính. ◇Trang Tử 莊子: “Phún tắc đại giả như châu, tiểu giả như vụ, tạp nhi hạ giả, bất khả thắng sổ dã” 噴則大者如珠, 小者如霧, 雜而下者, 不可勝數也 (Thu thủy 秋水) Phun ra giọt lớn bằng hạt trai, giọt nhỏ như hạt sương mù, lộn xộn rơi xuống, không thể đếm xuể.
2. (Động) Trách mắng. ◎Như: “diện sổ kì tội” 面數其罪 ngay mặt trách tội.
3. (Động) Kể, cân nhắc. ◎Như: “sổ điển vong tổ” 數典忘祖 mất gốc (kể điển tích quên cả chức sự của tổ), “bất túc sổ” 不足數 không đủ để kể.
4. (Phó) (Kể ra thì thấy) trội nhất, hơn hết (trong số, trong vòng). ◎Như: “toàn ban sổ tha công khóa tối hảo” 全班數他功課最好 trong cả lớp, anh ta được coi là học giỏi nhất.
5. (Tính) Vài, mấy. ◎Như: “sổ nhật” 數日 vài ba ngày, “sổ khẩu” 數口 vài ba miệng. ◇Mạnh Tử 孟子: “Sổ khẩu chi gia, khả dĩ vô cơ hĩ” 數口之家, 可以無饑矣 (Lương Huệ Vương thượng 梁惠王上) Vài miệng ăn (nhân khẩu) trong nhà ấy chẳng đến nỗi đói khổ.
6. Một âm là “số”. (Danh) Số mục, số lượng. ◎Như: “nhân số” 人數 số người, “thứ sổ” 次數 số lần.
7. (Danh) Phép toán thời xưa. § Một trong “lục nghệ” 六藝 sáu môn học cơ bản: “lễ” 禮, “nhạc” 樂, “xạ” 射 bắn, “ngự” 御 cầm cương cưỡi ngựa, “thư” 書 viết, “số” 數 học về toán.
8. (Danh) Thuật bói, thuật chiêm bốc. ◇Tả truyện 左傳: “Quy, tượng dã. Thệ số dã” 龜, 象也. 筮數也 (Hi Công thập ngũ niên 僖公十五年).
9. (Danh) Vận mệnh, khí vận. ◎Như: “thiên số” 天數, “kiếp số” 劫數. ◇Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: “Thử diệc tĩnh cực tư động, vô trung sanh hữu chi số dã” 此亦靜極思動, 無中生有之數也 (Đệ nhất hồi) Đấy cũng là cái số kiếp "tĩnh lắm thì nghĩ tới động", "từ không sinh ra có" đó thôi.
10. (Danh) Quy luật, phép tắc. ◇Hậu Hán Thư 後漢書: “Phù cùng cao tắc nguy, đại mãn tắc dật, nguyệt doanh tắc khuyết, nhật trung tắc di, phàm thử tứ giả, tự nhiên chi số dã” 夫窮高則危, 大滿則溢, 月盈則缺, 日中則移, 凡此四者, 自然之數也 (Lí Cố truyện 李固傳) Cao tới cùng thì nguy hiểm, đầy quá thì tràn, trăng tròn rồi khuyết, mặt trời ở giữa thì dời đi, phàm bốn điều đó, là những quy luật tự nhiên vậy.
11. (Danh) Chế độ pháp luật. ◇Quản Tử 管子: “Thánh quân nhậm pháp nhi bất nhậm trí, nhậm số nhi bất nhậm thuyết” 聖君任法而不任智, 任數而不任說 (Nhậm pháp 任法).
12. (Danh) Tài nghệ. ◇Mạnh Tử 孟子: “Kim phù dịch chi vi số, tiểu số dã” 今夫奕之為數, 小數也 (Cáo tử thượng 告子上) Nay đánh cờ là một tài nghệ, (nhưng chỉ là) một tài nghệ nhỏ thôi.
13. Lại một âm là “sác”. (Phó) Luôn luôn, thường, nhiều lần. ◎Như: “mạch sác” 脈數 mạch chạy mau, “sác kiến” 數見 thấy luôn. ◇Chiến quốc sách 戰國策: “Yên tiểu nhược, sác khốn ư binh” 燕小弱, 數困於兵 (Yên sách tam 燕策三) Nước Yên nhỏ yếu, thường khốn đốn vì chiến tranh.
14. Một âm nữa là “xúc”. (Tính) Nhỏ kín, đan mau, tế mật. ◇Mạnh Tử 孟子: “Xúc cổ bất nhập ô trì” 數罟不入洿池 (Lương Huệ Vương thượng 梁惠王上) Lưới đan mau không vào ao dơ bẩn.

Từ điển Thiều Chửu

① Ðếm, đếm số vật xem là bao nhiêu gọi là sổ.
② Trách mắng kẻ có tội.
③ Kể, cân nhắc, như sổ điển vong tổ 數典忘祖 kể điển tích quên cả chức sự của tổ, bất túc sổ 不足數 không đủ kể.
④ Lời tính phỏng, như sổ nhật 數日 vài ba ngày, sổ khẩu 數口 vài ba miệng, v.v.
⑤ Một âm là số. Số mục, như cơ số 奇數 số lẻ, ngẫu số 偶數 số chẵn, v.v.
⑥ Thuật số, môn toán học dùng chân số để luận về tính chất và quan hệ của số.
⑦ Số mệnh, số kiếp.
⑧ Lại một âm là sác. Luôn luôn, như mạch sác 脉數 mạch chạy mau, sác kiến 數見 thấy luôn.
⑧ Một âm nữa là xúc. Nhỏ, đan mau.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Nhặt: 數罟不入洿池Lưới nhặt không vào ao lớn (Mạnh tử: Lương Huệ vương thượng). Xem 數 [shư], [shù], [shuò].

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nhỏ bé — Các âm khác là Sác, Số, Sổ. Xem các âm này.

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc

U+65B6, tổng 17 nét, bộ cân 斤 + 13 nét
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

(tên người)

Từ điển trích dẫn

1. (Danh) Tên người.

Từ điển Trần Văn Chánh

Tên người (như Nhan Xúc, một xử sĩ nước Tề thời Chiến quốc).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên người, tức Nhan Xúc, sống vào đời Tuyên Vương nước Tề.

Tự hình

xúc

U+6B5C, tổng 17 nét, bộ khiếm 欠 + 13 nét
phồn & giản thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

1. giận giữ
2. hống hách, kiêu ngạo, kiêu căng
3. (tên riêng)

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) ① Giận dữ;
② Hống hách, kiêu ngạo, kiêu căng;
③ [Chù] Tên người (như Cam Xúc 甘歜 thời Xuân thu...).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nổi giận dữ dội.

Tự hình

Dị thể

xúc [súc, sốc]

U+77D7, tổng 24 nét, bộ mục 目 + 19 nét
phồn & giản thể, hội ý

xúc

U+81C5, tổng 17 nét, bộ nhục 肉 + 13 nét

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lớp mỡ trong bụng trong ngực.

Tự hình

xúc

U+89E6, tổng 13 nét, bộ giác 角 + 6 nét
giản thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

1. húc, đâm
2. chạm vào, sờ vào
3. cảm động
4. xúc phạm

Từ điển trích dẫn

1. § Giản thể của chữ 觸.

Từ điển Trần Văn Chánh

① Chạm, đụng, tiếp xúc, xúc phạm, phạm đến, tiếp với: 接觸 Tiếp xúc;
② Húc, đâm, mắc phải: 羝羊觸藩 Dê đực húc rào;
③ Cảm động, xúc động, xúc cảm.

Từ điển Trần Văn Chánh

Như 觸

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

Một số bài thơ có sử dụng

xúc

U+89F8, tổng 20 nét, bộ giác 角 + 13 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

1. húc, đâm
2. chạm vào, sờ vào
3. cảm động
4. xúc phạm

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Húc, đâm. ◇Dịch Kinh 易經: “Đê dương xúc phiên, luy kì giác” 羝羊觸藩, 羸其角 (Đại tráng quái 大壯卦) Con cừu đực húc rào, mắc kẹt sừng vào đó.
2. (Động) Chạm biết, đụng chạm. ◎Như: “tiếp xúc ư nhĩ mục” 接觸於耳目 tai nghe thấy, mắt trông thấy, “xúc cảnh sanh tình” 觸景生情 thấy cảnh vật mà phát sinh tình cảm, “xúc điện” 觸電 điện giật.
3. (Động) Cảm động, động đến tâm. ◎Như: “cảm xúc” 感觸 cảm động.
4. (Động) Can phạm, mạo phạm. ◎Như: “xúc húy” 觸諱 xúc phạm chỗ kiêng, “xúc phạm trưởng thượng” 觸犯長上 xúc phạm người trên.
5. (Tính) Khắp. ◎Như: “xúc xứ giai thị” 觸處皆是 đâu đâu cũng thế.
6. (Danh) Họ “Xúc”.

Từ điển Thiều Chửu

① Húc, đâm.
② Tiếp xúc, chạm biết. Phàm sự vật gì chạm sát nhau đều gọi là xúc. Như tiếp xúc ư nhĩ mục 接觸於耳目 tai nghe thấy, mắt trông thấy.
③ Lại sự vật gì nhiều lắm đều gọi là xúc. Như xúc xứ giai thị 觸處皆是 đâu đâu cũng thế.
④ Cảm xúc, nhân cớ đó mà động đến tâm mình đều gọi là xúc. Như xúc phát 觸發 cảm xúc phát ra.
⑤ Can phạm, như xúc huý 觸諱 xúc phạm chỗ kiêng, nói với làm trái nhau đều gọi là để xúc 抵觸.

Từ điển Trần Văn Chánh

① Chạm, đụng, tiếp xúc, xúc phạm, phạm đến, tiếp với: 接觸 Tiếp xúc;
② Húc, đâm, mắc phải: 羝羊觸藩 Dê đực húc rào;
③ Cảm động, xúc động, xúc cảm.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nói về loài vật dùng sừng húc nhau — Đụng chạm — Phạm vào. Lấn vào. Td: Xúc phạm — Rung động. Td: Cảm xúc.

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [tịch]

U+8AD4, tổng 15 nét, bộ ngôn 言 + 8 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. (Tính) Kì dị, quỷ dị.
2. Một âm là “tịch”. (Tính) Tĩnh tịch.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Xúc quỷ 諔詭: Lạ lùng, kì dị.

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

xúc [xu]

U+8D8B, tổng 12 nét, bộ tẩu 走 + 5 nét
giản thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. Tục dùng như chữ “xu” 趨.
2. Giản thể của chữ 趨.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) ① Thúc đẩy, giục (dùng như 促, bộ 亻): 使 者馳傳督趨 Sứ giả ruổi ngựa nhanh tới đốc thúc (Hán thư);
② Gấp rút: 趨令銷印 Vội lệnh huỷ bỏ con dấu (Hán thư).

Tự hình

Dị thể

xúc [xu, tri]

U+8D8D, tổng 13 nét, bộ tẩu 走 + 6 nét

Từ điển trích dẫn

1. (Tính) Đông, nhiều.
2. Một âm là “xu”. § Cũng như “xu” 趨.
3. Một âm là “xúc”. § Cũng như “xúc” 促.

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc

U+8D97, tổng 14 nét, bộ tẩu 走 + 7 nét

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như chữ Xúc 促.

Tự hình

Dị thể

xúc [thú]

U+8DA3, tổng 15 nét, bộ tẩu 走 + 8 nét
phồn & giản thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. (Danh) Điều vui thích. ◎Như: “ý thú” 意趣 điều suy nghĩ vui thích, “hứng thú” 興趣 sự vui thích. ◇Nguyễn Trãi 阮廌: “Tam thập niên tiền triều hải thú, Tư du kì tuyệt thắng Tô tiên” 三十年前潮海趣, 茲遊奇絕勝蘇仙 (Vọng Doanh 望瀛) Cái thú chơi hồ biển ba mươi năm trước, Chuyến đi chơi này tuyệt lạ, hơn cả (chuyến đi Xích Bích) của ông tiên họ Tô (tức “Tô Đông Pha” 蘇東坡).
2. (Danh) Việc làm, hành động. ◇Liệt Tử 列子: “Nhữ tiên quan ngô thú, thú như ngô, nhiên hậu lục bí khả trì, lục mã khả ngự” 汝先觀吾趣, 趣如吾, 然後六轡可持, 六馬可御 (Thang vấn 湯問) Nhà ngươi trước hãy xem tư thế của ta chạy ra sao, làm như ta làm, rồi sau mới cầm được sáu dây cương, chế ngự được sáu con ngựa.
3. (Danh) Khuynh hướng (nói về ý chí, hành động). ◎Như: “chí thú” 志趣.
4. (Danh) Ý, ý vị. ◎Như: “chỉ thú” 旨趣. ◇Liệt Tử 列子: “Khúc mỗi tấu, Chung Tử Kì triếp cùng kì thú” 曲每奏, 鍾子期輒窮其趣 (Thang vấn 湯問) Bài nhạc mỗi lần gảy lên, Chung Tử Kì đều thấu hiểu hết ý vị của nó.
5. (Danh) (Thuật ngữ Phật giáo) Nơi chúng sinh đi đến trong vòng luân hồi. ◇Huyền Trang 玄奘: “Ngã cầu Phật thánh quả, ngã học Phật năng xả. Thị thân như hưởng, thị thân như phao, lưu chuyển tứ sanh, khứ lai lục thú, túc khế hoằng thệ, bất vi vật dục” 我求佛聖果, 我學佛能捨. 是身如響, 是身如泡, 流轉四生, 去來六趣, 宿契弘誓, 不違物欲 (Đại Đường Tây vực kí 大唐西域記, Kiêu tát la quốc 憍薩羅國).
6. (Tính) Có thú vị, có hứng thú. ◎Như: “thú sự” 趣事 công việc thú vị.
7. (Động) Rảo tới, đi mau tới chỗ đã định. § Thông “xu” 趨. ◇Liệt Tử 列子: “Nông phó thì, thương thú lợi” 農赴時, 商趣利 (Lực mệnh 力命) Nhà nông thì theo thời tiết (mà làm ruộng), người buôn bán thì nhanh chân kiếm lời. ◇Quốc ngữ 國學: “Tam quân chi sĩ giai tại, hữu nhân năng tọa đãi hình nhi bất năng diện di? Thú hành sự hồ!” 三軍之士皆在, 有人能坐待刑而不能面夷? 趣行事乎! (Tấn ngữ tam 晉語三).
8. (Động) Bước ngắn đi nhanh tới trước (một loại lễ kính thời xưa). ◇Vương Vũ Xưng 王禹偁: “Phủng nhật quang tiên cập, Tham thiên lễ bất thú” 捧日光先及, 參天禮不趣 (Ngũ lão phong 五老峰).
9. Một âm là “xúc”. (Động) Thúc giục, thôi thúc. § Thông “xúc” 促. ◇Sử Kí 史記: “Xúc Nghĩa Đế hành” 趣義帝行 (Hạng Vũ bổn kỉ 項羽本紀) (Hạng Vương) Thúc giục Nghĩa Đế lên đường.
10. (Phó) Lập khắc, tức thì. ◇Sử Kí 史記: “Nhược bất thú hàng Hán, Hán kim lỗ nhược, nhược phi Hán địch dã” 若不趣降漢, 漢今虜若, 若非漢敵也 (Hạng Vũ bổn kỉ 項羽本紀) Nhà ngươi không đầu hàng quân Hán ngay tức thì, thì Hán sẽ bắt sống ngươi, ngươi không phải là địch thủ của Hán đâu!

Từ điển Thiều Chửu

① Rảo tới, đi mau tới chỗ đã định. Như thú lợi 趣利 nhanh chân kiếm lời.
② Ý vị. Như ý thú 意趣, hứng thú 興趣, v.v.
③ Một âm là xúc. Thúc dục.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Đi nhanh tới, rảo tới, gấp vội (Như 促, bộ 亻): 趣利 Nhanh chân kiếm lợi.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như chữ Xúc 趗, 促 — Một âm khác là Thú. Xem Thú.

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [xu]

U+8DA8, tổng 17 nét, bộ tẩu 走 + 10 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Đi nhanh. ◎Như: “tiền xu” 前趨 đi dẫn đường trước. ◇Liêu trai chí dị 聊齋志異: “Nhất nữ tử bộ xu tương tòng” 一女子步趨相從 (Phong Tam nương 封三娘) Một thiếu nữ đi theo bén gót.
2. (Động) Hướng về.
3. (Động) Hùa theo, xu phụ.
4. (Động) Thuận theo, tuân theo.
5. (Động) Theo lễ xưa đi trên đường, khi qua mặt ai mà muốn tỏ lòng tôn kính, thì phải đi những bước ngắn và nhanh. ◇Luận Ngữ 論語: “Tử kiến tư thôi giả, miện y thường giả, dữ cổ giả, kiến chi, tuy thiếu, tất tác; quá chi, tất xu” 子見齊衰者, 冕衣裳者, 與瞽者, 見之雖少必作; 過之必趨 (Tử Hãn 子罕) Khổng Tử thấy người mặc áo vải sô gai (có tang), người mặc lễ phục, cùng với người mù, thấy những người đó, dù nhỏ tuổi, ông cũng đứng dậy; đi qua mặt họ thì ông rảo bước (để tỏ lòng kính trọng).
6. (Động) Mong tìm. ◇Quản Tử 管子: “Vi thần giả bất trung nhi tà, dĩ xu tước lộc” 為臣者不忠而邪, 以趨爵祿 (Trụ hợp 宙合) Làm bề tôi không trung thành và gian dối, để mong tìm tước lộc.
7. (Động) Đuổi theo, truy cản. ◇Lã Thị Xuân Thu 呂氏春秋: “Ư thị tương dữ xu chi, hành tam thập lí, cập nhi sát chi” 於是相與趨之, 行三十里, 及而殺之 (Tất kỉ 必己) Liền cùng nhau đuổi theo ông ấy, đi ba mươi dặm, bắt kịp mà giết đi.
8. Một âm là “xúc”. § Thông “xúc” 促.

Từ điển Thiều Chửu

① Đi rảo bước, đi dẫn đường trước gọi là tiền xu 前趨.
② Một âm là xúc. Cùng nghĩa với xúc 促.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) ① Thúc đẩy, giục (dùng như 促, bộ 亻): 使 者馳傳督趨 Sứ giả ruổi ngựa nhanh tới đốc thúc (Hán thư);
② Gấp rút: 趨令銷印 Vội lệnh huỷ bỏ con dấu (Hán thư).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dùng như chữ Xúc 趗, 促 — Một âm là Xu. Xem Xu.

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [túc]

U+8E59, tổng 18 nét, bộ túc 足 + 11 nét
phồn & giản thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

1. gấp rút, cấp bách
2. nhăn, nheo, nhíu, cau, chau
3. buồn rầu
4. đá
5. bước theo sau

Từ điển trích dẫn

1. (Tính) Gấp rút, cấp bách. ◇Thi Kinh 詩經: “Chánh sự dũ túc, Tuế duật vân mộ” 政事愈蹙, 歲聿云莫 (Tiểu nhã 小雅, Tiểu minh 小明) Việc chính trị càng cấp bách, Mà năm đã muộn.
2. (Tính) Quẫn bách, khốn quẫn. ◇Liễu Tông Nguyên 柳宗元: “Tự ngô thị tam thế cư thị hương, tích ư kim lục thập tuế hĩ, nhi hương lân chi sanh nhật túc” 自吾氏三世居是鄉, 積於今六十歲矣, 而鄉鄰之生日蹙 (Bộ xà giả thuyết 捕蛇者說) Họ tôi đã ba đời ở làng này, tính tới nay được sáu chục năm, mà cuộc sống của người trong làng xóm mỗi ngày một quẫn bách.
3. (Tính) Buồn rầu, khổ não. ◎Như: “tần túc” 嚬蹙 buồn rười rượi, “túc nhiên” 蹙然 buồn bã, không vui.
4. (Tính) Cung kính, kính cẩn. ◇Nghi lễ 儀禮: “Dong nhĩ túc” 容爾蹙 (Sĩ tương kiến lễ 士相見禮) Vẻ mặt kính cẩn.
5. (Tính) Bất an, không yên lòng. ◇Mạnh Tử 孟子: “Thuấn kiến Cổ Tẩu, kì dong hữu túc” 舜見瞽瞍, 其容有蹙 (Vạn Chương thượng 萬章上) Khi (vua) Thuấn thấy Cổ Tẩu, vẻ mặt ông ta có vẻ không yên lòng.
6. (Tính) Hẹp, chật. ◇Tục tư trị thông giám 續資治通鑒: “Nhiên kim thiên hạ thuế phú bất quân, phú giả địa quảng tô khinh, bần giả địa túc tô trọng” 然今天下稅賦不均, 富者地廣租輕, 貧者地蹙租重 (Tống chân tông 宋真宗) Nhưng nay thuế phú trong thiên hạ không đồng đều, nhà giàu đất rộng thuế nhẹ, người nghèo đất hẹp thuế nặng.
7. (Động) Gần sát, tiếp cận. ◇La Ẩn 羅隱: “Giang túc hải môn phàm tán khứ” 江蹙海門帆散去 (Quảng Lăng khai nguyên tự các thượng tác 廣陵開元寺閣上作) Ở cửa biển gần sát sông buồm đã buông ra đi.
8. (Động) Bức bách. ◎Như: “túc bách” 蹙迫 bức bách, “túc kích” 蹙擊 truy kích.
9. (Động) Cau, nhíu, nhăn. ◎Như: “túc mi” 蹙眉 chau mày, “túc ngạch” 蹙額 nhăn mặt. ◇Lí Bạch 李白: “Mĩ nhân quyển châu liêm, Thâm tọa túc nga mi” 美人捲珠簾, 深坐蹙蛾眉 (Oán tình 怨情) Người đẹp cuốn rèm châu, Ngồi lặng chau đôi mày.
10. (Động) Thu ngắn, thu nhỏ. ◇Thi Kinh 詩經: “Kim dã nhật túc quốc bách lí” 日辟國百里 (Đại nhã 大雅, Thiệu Mân 召旻) Ngày nay mỗi ngày nước thu nhỏ lại trăm dặm.
11. (Động) Thành công, thành tựu.
12. (Động) Một phương pháp dùng kim thêu làm cho sợi thật sát chặt. ◇Đỗ Phủ 杜甫: “Tú la y thường chiếu mộ xuân, Túc kim khổng tước ngân kì lân” 繡羅衣裳照暮春, 蹙金孔雀銀麒麟 (Lệ nhân hành 麗人行) Áo xiêm lụa là lấp lánh ngày cuối xuân, Chỉ vàng thêu hình chim công, sợi bạc thêu hình kì lân.
13. Một âm là “xúc”. (Động) Đá, giẫm chân lên. § Thông “xúc” 蹴. ◇Lễ Kí 禮記: “Dĩ túc xúc” 以足蹙 (Khúc lễ thượng 曲禮上) Lấy chân đá.

Từ điển Thiều Chửu

① Cùng cấp, bức bách, bị ngoại vật đè ép gọi là túc.
② Buồn rầu. Như tần túc 嚬蹙 buồn rười rượi, sịu mặt.
③ Kính cẩn, vẻ kính cẩn.
④ Một âm là xúc. Đá.
⑤ Theo đuổi.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) ① Gấp rút, cấp bách: 窮蹙 Quẫn bách, túng quẫn;
② Nhăn, nheo, nhíu, cau, chau: 蹙眉 Chau mày; 蹙額 Nhăn mặt;
③ (văn) Buồn rầu;
④ (văn) Đá (dùng như 蹴);
⑤ (văn) Bước theo sau (dùng như 蹴).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dùng chân mà đá — Một âm là Túc. Xem Túc.

Tự hình

Dị thể

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [súc]

U+8E5C, tổng 18 nét, bộ túc 足 + 11 nét
phồn & giản thể, hình thanh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chật chội.

Tự hình

xúc [thúc]

U+8E74, tổng 19 nét, bộ túc 足 + 12 nét
phồn & giản thể, hình thanh & hội ý

Từ điển phổ thông

1. bước xéo gót, rảo bước
2. đá lật đi
3. vẻ kính cần

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Giẫm, đạp lên. ◇Đỗ Phủ 杜甫: “Bạch mã thúc vi tuyết” 白馬蹴微雪 (Khiển hứng 遣興) Ngựa bạch giẫm lên tuyết mịn.
2. (Động) Đá. ◎Như: “thúc cầu” 蹴毬 đá bóng.
3. (Động) Truy, đuổi theo.

Từ điển Thiều Chửu

① Bước xéo gót, rảo bước theo sau gọi là xúc.
② Đá lật đi.
③ Vẻ kính cẩn.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) Kính cẩn.

Từ điển Trần Văn Chánh

(văn) ① Giẫm lên;
② Đá: 蹴鞠 Đá bóng (một trò chơi cổ);
③ Chốc lát, một chốc, lát, lúc: 一蹴而就 Làm một lúc là xong.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dùng chân mà đá — Bước lên. Bước tới.

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

Một số bài thơ có sử dụng

xúc [thúc]

U+8E75, tổng 19 nét, bộ túc 足 + 12 nét
phồn thể, hình thanh & hội ý

Từ điển phổ thông

1. bước xéo gót, rảo bước
2. đá lật đi
3. vẻ kính cần

Từ điển trích dẫn

1. § Cũng như “thúc” 蹴.

Từ điển Thiều Chửu

① Cùng nghĩa với chữ xúc 蹴.
② Xúc nhiên 蹵然 bực tức, hậm hực không yên.

Từ điển Trần Văn Chánh

Như 蹴.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dùng chân mà đá. Như chữ Xúc 蹴 — Vẻ cung kính lắm.

Tự hình

Dị thể

xúc [túc]

U+9863, tổng 20 nét, bộ hiệt 頁 + 11 nét
phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

nhăn, cau mày

Từ điển trích dẫn

1. (Động) Dồn, tụ lại. § Cũng như “túc” 蹙. ◎Như: “tần túc” 頻顣 cau mày.
2. § Ta quen đọc là “xúc”.

Từ điển Thiều Chửu

① Tần túc 頻顣 cau mày (tả cái dáng lo buồn). Ta quen đọc là chữ xúc. Cũng như chữ túc 蹙.

Từ điển Trần Văn Chánh

Nhăn, cau (mày) (như 蹙, bộ 足).

Tự hình

Dị thể

xúc [sức]

U+9F6A, tổng 22 nét, bộ xỉ 齒 + 7 nét
phồn thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

(xem: ác xúc 齷齪,龌龊)

Từ điển trích dẫn

1. (Tính) § Xem “ác xúc” 齷齪.

Từ điển Thiều Chửu

① Ác xúc 齷齪 hẹp hòi, cẩu nhẩu, người lượng hẹp, tính hay bẳn hay cáu gọi là ác xúc.

Từ điển Trần Văn Chánh

Xem 齷齪 [wòchuò].

Tự hình

Dị thể

Từ ghép

Một số bài thơ có sử dụng

xúc

U+9F8A, tổng 15 nét, bộ xỉ 齒 + 7 nét
giản thể, hình thanh

Từ điển phổ thông

(xem: ác xúc 齷齪,龌龊)

Từ điển trích dẫn

1. Giản thể của chữ 齪.

Từ điển Trần Văn Chánh

Xem 齷齪 [wòchuò].

Từ điển Trần Văn Chánh

Như 齪

Tự hình

Dị thể

Từ ghép